रानगव्यांचा धुमाकूळ; उचाटमध्ये एक एकर भातशेतीचे मोठे नुकसान!

 

रानगव्यांचा धुमाकूळ; उचाटमध्ये एक एकर भातशेतीचे मोठे नुकसान!

वन्यप्राण्यांच्या वाढत्या उपद्रवाने शेतकरी त्रस्त; तातडीने पंचनामा करून नुकसानभरपाई द्यावी, सोलर कुंपणाची मागणी

तापोळा प्रतिनिधी : 

महाबळेश्वर तालुक्यात रानगव्यांकडून शेतीचे नुकसान होण्याचे प्रकार दिवसेंदिवस वाढत असून, यामुळे शेतकरी मोठ्या आर्थिक संकटात सापडले आहेत. मौजे उचाट येथील श्री. कृष्णा साळुंखे (गुरुजी) यांच्या तोंडळखोर (सुतारवाडी) शेजारील सर्वे नं. ५६/१० मधील भातशेतीचे रानगव्यांनी मोठ्या प्रमाणात नुकसान केले आहे.

रविवार, दि. ३० ऑगस्ट २०२६ रोजी रात्री रानगव्यांच्या कळपाने शेतात प्रवेश करून सुमारे एक एकर भातशेतीचे पूर्णपणे नुकसान केल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले. भात पीक ऐन वाढीच्या आणि उत्पन्नाच्या टप्प्यावर असताना झालेल्या या नुकसानीमुळे शेतकऱ्याचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे.

वनविभागाशी संपर्काचा प्रश्न

या घटनेनंतर संबंधित वनरक्षक व वनपाल यांच्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला; मात्र त्यांच्याशी संपर्क होऊ शकला नसल्याचे सांगण्यात आले. दरम्यान, वनमजूर श्री. सीताराम मोरे यांच्याशी दूरध्वनीवरून संपर्क साधून नुकसानीची माहिती देण्यात आली आहे.

रानगव्यांनी केलेल्या नुकसानीचा तात्काळ पंचनामा करून संबंधित शेतकऱ्याला नुकसानभरपाई मिळावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

‘गुंठ्याला ७० ते ८० रुपये भरपाई म्हणजे शेतकऱ्याची अवहेलना’

रानगव्यांसह इतर वन्यप्राण्यांकडून होणाऱ्या शेती नुकसानीपोटी शासन व वनविभागाकडून मिळणारी भरपाई अत्यल्प असल्याची शेतकऱ्यांची नाराजी आहे. गुंठ्याला केवळ ७० ते ८० रुपये नुकसानभरपाई मिळत असेल, तर प्रत्यक्ष शेतीचा खर्च, बियाणे, खते, मजुरी आणि अपेक्षित उत्पन्नाच्या तुलनेत ही भरपाई अत्यंत अपुरी आहे, अशी भावना व्यक्त होत आहे.

त्यामुळे वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या शेती नुकसानीच्या भरपाईच्या दरात शासनाने सुधारणा करून शेतकऱ्यांना वास्तव नुकसानाच्या प्रमाणात भरपाई द्यावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.

सोलर कुंपणाची मागणी

रानगव्यांचा वाढता उपद्रव रोखण्यासाठी शेतकऱ्यांना सोलर कुंपण अर्थात झटका मशीन उपलब्ध करून देण्याची मागणीही करण्यात आली आहे. वनविभाग आणि गावातील वनव्यवस्थापन समितीकडे याबाबत वारंवार विनंती करूनही अपेक्षित कार्यवाही होत नसल्याची तक्रार आहे.

शेतकऱ्याने आपल्या शेताच्या सभोवती सुमारे एक मीटर रुंद आणि चार फूट खोल चर काढली आहे. मात्र, रानगवे मोठी उडी मारून ही चर ओलांडून शेतात प्रवेश करत असल्याने पारंपरिक उपाययोजनाही अपुऱ्या ठरत आहेत.

‘सोलर कुंपण असते तर नुकसान टळले असते’

शेतकऱ्यांच्या मते, शेताभोवती सोलर कुंपणाची योग्य व्यवस्था असती तर रानगव्यांचा शेतातील प्रवेश मोठ्या प्रमाणात रोखता आला असता आणि लाखो रुपयांचे संभाव्य नुकसान टाळता आले असते. त्यामुळे वनविभागाने केवळ नुकसान झाल्यानंतर पंचनामा करण्याऐवजी नुकसान होऊ नये यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यावर भर द्यावा, अशी मागणी होत आहे.

रानगव्यांचा उपद्रव सातत्याने सुरू राहिल्यास पुढील हंगामातही अशाच प्रकारे पिकांचे नुकसान होण्याची भीती शेतकऱ्यांना आहे. त्यामुळे वनविभागाने या प्रश्नाकडे गांभीर्याने पाहून सोलर कुंपण, प्रभावी प्रतिबंधक उपाय आणि नियमित पाहणी याबाबत ठोस निर्णय घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

‘पंचनामा करून तातडीने मदत द्या’

उचाट परिसरातील शेतकऱ्यांनी वनविभागाकडे तातडीने लक्ष देण्याची मागणी केली आहे. सदर नुकसानीचा त्वरित पंचनामा करून श्री. कृष्णा साळुंखे यांना नियमानुसार नुकसानभरपाई द्यावी तसेच भविष्यात रानगव्यांपासून शेतीचे संरक्षण करण्यासाठी वनविभागाने आवश्यक सहकार्य करावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

वन्यजीवांचे संरक्षण आणि शेतकऱ्यांचे हित या दोन्ही बाबींचा समतोल साधत रानगव्यांच्या वाढत्या उपद्रवावर कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्याची गरज निर्माण झाली आहे. आता वनविभाग शेतकऱ्यांच्या मागणीला कितपत प्रतिसाद देतो आणि भविष्यातील नुकसान टाळण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना करतो, याकडे उचाट परिसरातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.