सातारा मतदार यादीत मोठी उलथापालथ! १.९१ लाख कायमस्वरूपी स्थलांतरित, ८८ हजार ४९० मृत मतदारांची नोंद SIR अंतर्गत प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध; ३ लाख ४१ हजार ९२५ मतदारांचे गणना प्रपत्र प्राप्त नाही; ३० सप्टेंबरपर्यंत दावे-हरकतीची संधी

सातारा मतदार यादीत मोठी उलथापालथ! १.९१ लाख कायमस्वरूपी स्थलांतरित, ८८ हजार ४९० मृत मतदारांची नोंद

SIR अंतर्गत प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध; ३ लाख ४१ हजार ९२५ मतदारांचे गणना प्रपत्र प्राप्त नाही; ३० सप्टेंबरपर्यंत दावे-हरकतीची संधी

सातारा प्रतिनिधी :

विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) मोहिमेअंतर्गत सातारा जिल्ह्यातील आठही विधानसभा मतदारसंघांची प्रारूप मतदार यादी सोमवारी, ३१ ऑगस्ट रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली. जिल्ह्यातील एकूण २६ लाख ५१ हजार ३४७ मतदारांपैकी ३ लाख ४१ हजार ९२५ मतदारांचे गणना प्रपत्र प्राप्त झालेले नाही. या मतदारांची ‘Uncollectable EF’ या प्रवर्गात नोंद करण्यात आली आहे. यामध्ये १ लाख ९१ हजार ३८३ मतदार कायमस्वरूपी स्थलांतरित, तर ८८ हजार ४९० मतदार मृत असल्याची नोंद झाली आहे. त्यामुळे जिल्ह्यातील प्रत्येक नागरिकाने प्रारूप मतदार यादीत आपले नाव व तपशील तपासून घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

SIR मोहिमेअंतर्गत जिल्ह्यातील मतदारांच्या घरोघरी जाऊन गणना प्रपत्र वितरित करणे, ते भरून घेणे तसेच मतदारांच्या नोंदींची पडताळणी करण्याची व्यापक प्रक्रिया राबविण्यात आली. या प्रक्रियेत २३ लाख ९ हजार ४२२ मतदारांचे म्हणजेच ८७.१० टक्के गणना प्रपत्र भरून व स्वाक्षरीसह प्राप्त झाले आहेत. मात्र, गृहभेटीनंतरही ३ लाख ४१ हजार ९२५ मतदारांचे म्हणजेच १२.९० टक्के प्रपत्र प्राप्त झालेले नाही.

कायमस्वरूपी स्थलांतरित मतदारांची संख्या सर्वाधिक

‘Uncollectable EF’ प्रवर्गातील मतदारांची वर्गवारी केली असता सर्वाधिक १ लाख ९१ हजार ३८३ मतदार कायमस्वरूपी स्थलांतरित झाल्याचे आढळून आले आहे. त्यानंतर ८८ हजार ४९० मृत मतदार, ३४ हजार ९०५ अन्यत्र नोंदणी झालेले अथवा दुबार नोंद असलेले मतदार, तर २६ हजार ३२६ सापडू न शकलेले किंवा गृहभेटीच्या वेळी गैरहजर असलेले मतदार आहेत. याशिवाय ८२१ मतदारांचा ‘इतर’ कारणांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे.

मात्र, या वर्गवारीचा अर्थ संबंधित मतदारांची नावे अंतिम मतदार यादीतून वगळण्यात आली आहेत, असा होत नाही. सध्या प्रसिद्ध झालेली यादी ही प्रारूप मतदार यादी असून नागरिकांना त्यावर दावा, हरकत अथवा दुरुस्ती करण्याची पूर्ण संधी देण्यात आली आहे. त्यामुळे नागरिकांनी कोणताही निष्कर्ष न काढता प्रथम प्रारूप यादीत आपले नाव तपासावे आणि आवश्यक असल्यास निर्धारित प्रक्रियेद्वारे अर्ज करावा.

ASDD मतदारांच्या याद्याही उपलब्ध

SIR प्रक्रियेत सापडू न शकलेले अथवा गृहभेटीवेळी गैरहजर (Absent), कायमस्वरूपी स्थलांतरित (Permanently Shifted), मृत (Dead) तसेच अन्यत्र नोंदणी झालेले किंवा दुबार (Duplicate/Already Enrolled) अशा ASDD मतदारांच्या स्वतंत्र याद्याही प्रशासनाकडून उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.

प्रारूप मतदार यादी तसेच संबंधित याद्या सातारा जिल्हा प्रशासनाच्या NIC संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात येणार आहेत. याशिवाय मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य तसेच जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांच्या संकेतस्थळावरही प्रारूप मतदार यादी पाहता येणार आहे. तहसील कार्यालय, मतदार नोंदणी कार्यालय आणि संबंधित BLO यांच्याकडेही यादी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

नाव नसल्यास ‘प्रपत्र ६’, आक्षेपासाठी ‘प्रपत्र ७’

प्रारूप मतदार यादीत आपले नाव आढळून न आल्यास संबंधित नागरिकांना प्रपत्र क्रमांक ६ भरून मतदार नोंदणी करता येणार आहे. एखाद्या मतदाराच्या नावाबाबत आक्षेप असल्यास प्रपत्र क्रमांक ७, तर मतदार यादीतील नाव, पत्ता किंवा अन्य तपशिलात दुरुस्ती करण्यासाठी प्रपत्र क्रमांक ८ भरता येईल.

३१ ऑगस्ट ते ३० सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत दावे व हरकती दाखल करता येणार आहेत. ही प्रक्रिया ऑनलाइन पद्धतीने करण्यासाठी भारत निवडणूक आयोगाच्या Voters’ Service Portal चा वापर करता येणार आहे.

निर्णयाविरुद्ध अपीलचीही सुविधा

मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांनी घेतलेल्या निर्णयाविरुद्ध जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे अपील करता येणार आहे. तसेच जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या निर्णयाविरुद्ध मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य यांच्याकडे अपील करण्याची तरतूद आहे.

जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी संतोष पाटील यांनी जिल्ह्यातील सर्व नागरिकांना प्रारूप मतदार यादी तपासण्याचे आवाहन केले आहे. मतदारांनी आपले नाव, पत्ता आणि इतर तपशील काळजीपूर्वक तपासून पाहावेत. नाव नसल्यास किंवा नोंदीमध्ये कोणतीही त्रुटी आढळल्यास ३० सप्टेंबरपूर्वी दावा, हरकत किंवा दुरुस्ती अर्ज दाखल करावा, असे जिल्हा प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.

एकूणच, SIR प्रक्रियेमुळे सातारा जिल्ह्यातील मतदार नोंदींचे व्यापक पुनरीक्षण झाले असून, आता नागरिकांच्या दावे-हरकतीनंतर अंतिम मतदार यादीचे चित्र स्पष्ट होणार आहे.