तीन महिन्यांचा एसटी पास जप्त; भाडेवाढीचा फटका की प्रवाशांचा छळ? भाडेवाढीनंतर जुन्या दराच्या पासवर कारवाई; आठ दिवसांपासून पास परत न मिळाल्याने प्रवाशाचा संताप

तीन महिन्यांचा एसटी पास जप्त; भाडेवाढीचा फटका की प्रवाशांचा छळ?

भाडेवाढीनंतर जुन्या दराच्या पासवर कारवाई; आठ दिवसांपासून पास परत न मिळाल्याने प्रवाशाचा संताप

प्रतापगड  प्रतिनिधी :

सर्वसामान्य प्रवाशांसाठी जीवनवाहिनी असलेल्या राज्य परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) कारभारावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारी घटना समोर आली आहे. वाई ते मेटगुताड या मार्गावर नियमित प्रवास करणारे सुनील नारायण पंडित यांनी तीन महिन्यांचा एसटी पास काढला होता. मात्र प्रवासादरम्यान तिकीट तपासनीसाने त्यांचा पास जप्त केला असून, तब्बल आठ दिवस उलटूनही तो परत मिळालेला नसल्याने पंडित यांना मनस्ताप सहन करावा लागत आहे.

सुनील पंडित यांनी सुमारे आठ दिवसांपूर्वी वाई ते मेटगुताड या मार्गासाठी तीन महिन्यांचा प्रवास पास घेतला होता. संबंधित पासची मुदत अद्याप सप्टेंबर महिन्यापर्यंत असल्याचे सांगण्यात येत आहे. मात्र प्रवासादरम्यान तिकीट तपासणीसाठी आलेल्या कर्मचाऱ्याने त्यांचा पास ताब्यात घेतला.

पास जप्त करण्याचे कारण विचारले असता, एसटीच्या तिकिटांचे दर वाढले असून तुम्ही जुन्या दराचा पास वापरत आहात, त्यामुळे हा पास जप्त करण्यात येत आहे, असे तिकीट तपासनीसाने सांगितल्याचा दावा पंडित यांनी केला आहे.

विशेष म्हणजे पास जप्त केल्यानंतर तो अद्याप संबंधित प्रवाशाला परत करण्यात आलेला नाही. याबाबत चौकशी केली असता संबंधित तिकीट तपासनीस सध्या रजेवर असल्याचे कारण सांगितले जात असल्याचे पंडित यांनी सांगितले.

पासची मुदत सप्टेंबरपर्यंत; तरीही रोज तिकीट काढण्याची वेळ

एकीकडे तीन महिन्यांचा पास घेण्यासाठी प्रवाशाने आधीच पैसे भरले आहेत, तर दुसरीकडे पास जप्त झाल्यामुळे आता त्यांना प्रवास करण्यासाठी स्वतःच्या खिशातून दररोज स्वतंत्र तिकीट काढावे लागत आहे. त्यामुळे आर्थिकदृष्ट्याही त्यांच्यावर अतिरिक्त भार पडत आहे.

विशेषतः रोजच्या प्रवासावर अवलंबून असलेल्या सर्वसामान्य नागरिकासाठी पास हा खर्च कमी करण्याचा महत्त्वाचा पर्याय असतो. अशा परिस्थितीत आधीच घेतलेल्या पासची मुदत संपलेली नसताना तो जप्त करण्यात आल्याने प्रवाशाला पुन्हा तिकीट काढून प्रवास करावा लागत असल्याने या कारवाईच्या नियमबद्धतेवर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

दरवाढीनंतर जुन्या दराचा पास अवैध ठरतो का?

एसटीच्या भाड्यात वाढ झाली असेल तर त्या वाढीची अंमलबजावणी कोणत्या तारखेपासून आणि आधीच वितरित केलेल्या मासिक अथवा त्रैमासिक पासवर त्याचा नेमका परिणाम कसा होतो, याबाबत एसटी महामंडळाने स्पष्टता देणे गरजेचे आहे.

प्रवाशाने अधिकृतपणे तीन महिन्यांचा पास खरेदी केला आणि त्याची मुदत सप्टेंबरपर्यंत असताना केवळ तिकिटांचे दर वाढले म्हणून तो पास जप्त केला जात असेल, तर अशा परिस्थितीत सामान्य प्रवाशाने नेमके काय करावे, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे.

दरवाढीचा निर्णय हा एसटी महामंडळाचा असताना त्याची झळ नियमाप्रमाणे आधीच पास घेतलेल्या प्रवाशाला बसत असेल, तर त्याबाबत महामंडळाने स्पष्ट नियम व कार्यपद्धती जाहीर करणे आवश्यक आहे.

प्रवाशाचे प्रश्न कायम

या घटनेमुळे काही महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित झाले आहेत—

भाडेवाढ झाल्यानंतर आधीच घेतलेला वैध तीन महिन्यांचा पास रद्द होतो का?

पास जप्त करण्यापूर्वी प्रवाशाला भाड्यातील फरक भरून पास नियमित करण्याची संधी दिली जाते का?

पासची मुदत संपलेली नसताना तो जप्त केल्यानंतर तो परत करण्याची जबाबदारी कोणाची?

पास जप्त केल्यामुळे प्रवाशाला दररोज नव्याने तिकीट काढावे लागत असेल, तर त्या अतिरिक्त आर्थिक भाराची जबाबदारी कोण घेणार?

एसटी महामंडळाच्या स्पष्टीकरणाची मागणी

या प्रकरणाची एसटी महामंडळाने गांभीर्याने दखल घेऊन चौकशी करावी, जप्त करण्यात आलेला पास तात्काळ परत करावा आणि भाडेवाढीनंतर आधीच घेतलेल्या पासबाबत नेमके नियम काय आहेत, याबाबत प्रवाशांना स्पष्ट माहिती द्यावी, अशी मागणी होत आहे.

सर्वसामान्य नागरिकाने नियमाप्रमाणे पास काढून प्रवास केला असेल आणि त्यानंतर महामंडळाच्या निर्णयामुळे भाडेवाढ झाली असेल, तर त्यासाठी प्रवाशाला दोषी धरून त्याचा पास जप्त करणे योग्य आहे का, असा सवाल आता उपस्थित होत आहे.

“प्रवाशाने आधीच पैसे भरून पास घेतला आहे, त्याची मुदतही सप्टेंबरपर्यंत आहे; मग पास जप्त करून त्याला पुन्हा रोज तिकीट काढायला लावणे हा नेमका कोणता नियम?” असा प्रश्न सुनील पंडित यांच्यासह प्रवासी वर्गातून उपस्थित केला जात असून, एसटी महामंडळाच्या अधिकाऱ्यांनी या प्रकरणात तातडीने हस्तक्षेप करून न्याय द्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.