महाबळेश्वरात पावसाचा विक्रमी तडाखा कायम! अवघ्या सात दिवसांत २१२०.४० मिमी पर्जन्य; गेल्या वर्षाच्या तुलनेत १५१.६० मिमी अधिक, जनजीवन अजूनही विस्कळीत

महाबळेश्वरात पावसाचा विक्रमी तडाखा कायम! अवघ्या सात दिवसांत २१२०.४० मिमी पर्जन्य; गेल्या वर्षाच्या तुलनेत १५१.६० मिमी अधिक, जनजीवन अजूनही विस्कळीत

महाबळेश्वर प्रतिनिधी :
महाबळेश्वरमध्ये यंदाचा मान्सून अक्षरशः रौद्ररूप धारण करत असून, जुलै महिन्याच्या पहिल्याच आठवड्यात पावसाने अनेक वर्षांच्या नोंदींना मागे टाकणारी कामगिरी केली आहे. १ जुलै ते ७ जुलै २०२६ या अवघ्या सात दिवसांच्या कालावधीत महाबळेश्वरमध्ये तब्बल २१२०.४० मिमी (८३.४८० इंच) पावसाची नोंद झाली आहे. विशेष म्हणजे, गेल्या वर्षी याच कालावधीत १९६८.८० मिमी (७७.५१२ इंच) पाऊस झाला होता. यंदा त्यापेक्षा १५१.६० मिमी अधिक पर्जन्य झाल्याने महाबळेश्वरातील पावसाची तीव्रता किती वाढली आहे, हे स्पष्ट झाले आहे.

जुलै महिन्याच्या सुरुवातीलाच पावसाने दमदार हजेरी लावली. १ जुलै रोजी ९८.०० मिमी, २ जुलै रोजी ८२.८० मिमी, तर ३ जुलै रोजी तब्बल १८६.८० मिमी पावसाची नोंद झाली. त्यानंतर ४ जुलै रोजी २६६.०० मिमी, ५ जुलै रोजी १९८.२० मिमी पाऊस पडून सलग मुसळधार पावसाचा जोर कायम राहिला.

मात्र या संपूर्ण कालावधीत सर्वाधिक लक्षवेधी दिवस ठरला तो ६ जुलै. या दिवशी महाबळेश्वरमध्ये तब्बल ५१३.०० मिमी (२०.१९७ इंच) पावसाची नोंद झाली. हा एका दिवसातील अत्यंत मोठा पाऊस असून अनेक भागांमध्ये पूरस्थिती, दरडी कोसळणे, झाडे उन्मळून पडणे आणि वाहतुकीवर गंभीर परिणाम झाल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. त्यानंतरही पावसाचा जोर कमी झाला नाही. ७ जुलै रोजी पुन्हा ४०३.०० मिमी (१५.८६६ इंच) पावसाची नोंद झाली. सलग दोन दिवसांतील जवळपास ९१६ मिमी पावसामुळे संपूर्ण महाबळेश्वर तालुक्यावर अतिवृष्टीचे संकट अधिक गडद झाले.

गेल्या वर्षी याच कालावधीतील आकडेवारीशी तुलना केली असता यंदाचा पाऊस अनेक दिवस दुप्पट ते तिप्पट प्रमाणात झाल्याचे दिसून येते. ४ जुलै २०२५ रोजी केवळ ४६.४० मिमी पाऊस झाला होता, तर यंदा त्याच दिवशी २६६.०० मिमी पाऊस झाला. ५ जुलैला गेल्या वर्षी ५७.८० मिमी, तर यंदा १९८.२० मिमी पाऊस झाला. ६ जुलैला गेल्या वर्षी ८८.४० मिमी पाऊस झाला होता, तर यंदा त्याच दिवशी तब्बल ५१३.०० मिमी पाऊस नोंदविला गेला. या आकडेवारीवरून यंदाचा मान्सून किती आक्रमक आहे, हे स्पष्ट होते.

या सात दिवसांच्या मुसळधार पावसामुळे महाबळेश्वर तालुक्यातील अनेक भागांमध्ये जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. अनेक ठिकाणी दरडी कोसळल्या, रस्ते खचले, झाडे रस्त्यावर कोसळल्याने वाहतूक वारंवार बंद करावी लागली. काही गावांचा संपर्क तुटला, पुलांवर पाणी आले, ओढे-नाले दुथडी भरून वाहू लागले. विविध पर्यटनस्थळांवर पर्यटकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने निर्बंध लागू करण्यात आले असून प्रशासनाला अनेक ठिकाणी तातडीने बचाव आणि दुरुस्तीची कामे करावी लागत आहेत.

महाबळेश्वरमधील वेण्णा तलावासह अनेक जलस्रोत पूर्ण क्षमतेने भरले असून धबधबे आणि ओढ्यांनीही रौद्ररूप धारण केले आहे. निसर्गाचे हे देखणे रूप अनुभवण्यासाठी पर्यटकांची उत्सुकता असली, तरी सध्याची परिस्थिती अत्यंत धोकादायक बनली आहे. त्यामुळे प्रशासनाने सतर्कतेचा इशारा देत अनावश्यक प्रवास टाळण्याचे आवाहन केले आहे.

हवामान विभागाने पुढील काही दिवसही मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता वर्तविली असून, जिल्हा प्रशासन, महसूल, पोलीस, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, वन विभाग आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा सतर्क ठेवण्यात आल्या आहेत. संभाव्य पूर, भूस्खलन आणि दरडी कोसळण्याच्या घटना लक्षात घेता संवेदनशील भागांवर विशेष लक्ष ठेवले जात आहे.

एकूणच, जुलैच्या पहिल्याच आठवड्यात महाबळेश्वरने २१२०.४० मिमी पावसाचा टप्पा पार करत यंदाचा मान्सून अत्यंत विक्रमी ठरत असल्याचे सिद्ध केले आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत अधिक पर्जन्यमानाची नोंद झाल्याने आगामी दिवसांतही परिस्थिती गंभीर राहण्याची शक्यता असून, नागरिकांनी आणि पर्यटकांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोर पालन करून सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे अत्यंत आवश्यक आहे.