महाबळेश्वर पावसाळ्यासाठी सज्ज; दरडी, पूर आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी प्रशासनाचा व्यापक कृती आराखडा

महाबळेश्वर पावसाळ्यासाठी सज्ज; दरडी, पूर आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी प्रशासनाचा व्यापक कृती आराखडा

प्रतापगड | प्रतिनिधी

देशातील सर्वाधिक पर्जन्यमान असलेल्या महाबळेश्वर तालुक्यात दरवर्षी पावसाळ्यात अतिवृष्टी, दरडी कोसळणे, झाडे उन्मळून पडणे, पूरस्थिती, घरपडझड तसेच दुर्गम गावांचा संपर्क तुटण्याच्या घटना घडत असतात. याच पार्श्वभूमीवर यंदाच्या मान्सून हंगामात कोणतीही जीवित किंवा वित्तहानी होऊ नये तसेच आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा अधिक सक्षमपणे कार्यरत राहावी यासाठी तहसील प्रशासनाने सर्व संबंधित विभागांचा समन्वय साधत व्यापक कृती आराखडा तयार केला आहे.

तहसीलदार तथा तालुका आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे अध्यक्ष सचिन मस्के यांच्या अध्यक्षतेखाली तहसील कार्यालयात आयोजित करण्यात आलेल्या आढावा बैठकीत पंचायत समिती, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, कृषी विभाग, आरोग्य विभाग, महावितरण, ग्रामीण पाणीपुरवठा विभाग, वन विभाग, पोलीस प्रशासन तसेच अन्य शासकीय यंत्रणांचे अधिकारी उपस्थित होते. बैठकीत पावसाळ्यात उद्भवणाऱ्या संभाव्य संकटांचा विभागनिहाय आढावा घेऊन प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांबाबत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.

महाबळेश्वर तालुक्यातील अंबेनळी, पसरणी, भिलार, लिंगमळा आणि घाटमाथ्यावरील इतर भागांमध्ये दरडी कोसळण्याचा धोका कायम असल्याने सार्वजनिक बांधकाम विभागाला संवेदनशील स्थळांची यादी तयार करून तेथे जबाबदार अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्याचे निर्देश देण्यात आले. तसेच रस्ते वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी जेसीबी, पोकलेन, क्रेन आणि डंपरसह आवश्यक यंत्रसामग्री सज्ज ठेवण्याच्या सूचना करण्यात आल्या.

पंचायत समिती प्रशासनाला तालुक्यातील सर्व शाळा, अंगणवाड्या आणि सार्वजनिक इमारतींची सुरक्षितता तपासून धोकादायक इमारतींची तातडीने दुरुस्ती करण्याचे आदेश देण्यात आले. घरपडझड किंवा नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या नुकसानीच्या घटनांमध्ये पंचनामे त्वरित पूर्ण करून नागरिकांना शासकीय मदत वेळेत मिळेल याची दक्षता घेण्यावर भर देण्यात आला.

महाबळेश्वर आणि पाचगणी या पर्यटनस्थळांवर पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणात पर्यटक येत असल्याने लिंगमळा धबधबा, अंबेनळी घाट, भिलार परिसरातील दऱ्या आणि धोकादायक ठिकाणी विशेष सतर्कता बाळगण्याचे निर्देश पोलीस विभागाला देण्यात आले आहेत. आवश्यकतेनुसार प्रतिबंधित क्षेत्रांमध्ये पोलीस बंदोबस्त तैनात करून पर्यटकांच्या सुरक्षेला प्राधान्य दिले जाणार आहे.

आरोग्य विभागाला सर्पदंश, श्वानदंश, जलजन्य रोग तसेच साथीच्या आजारांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी पुरेसा औषधसाठा उपलब्ध ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. गावागावांमध्ये प्रथमोपचार सुविधा कार्यान्वित ठेवणे, गर्भवती महिला व ज्येष्ठ नागरिकांची माहिती अद्ययावत ठेवणे आणि आपत्कालीन परिस्थितीत तातडीने वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा तयार करण्यावर भर देण्यात आला.

अतिवृष्टीमुळे वीजपुरवठा खंडित झाल्यास तातडीने दुरुस्तीची कामे हाती घेण्यासाठी महावितरण विभागाला सतर्क राहण्याचे आदेश देण्यात आले. वीजवाहिन्यांना धोका निर्माण करणाऱ्या झाडांच्या फांद्या वेळेत छाटण्यासाठी वन विभागाशी समन्वय साधण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या. तसेच ग्रामीण पाणीपुरवठा विभाग आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांना स्वच्छ पिण्याच्या पाण्याचा अखंड पुरवठा राखण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करण्यास सांगण्यात आले.

कृषी विभागाला शेती आणि फळबागांच्या नुकसानीचे पंचनामे तातडीने करून शेतकऱ्यांना शासनाची मदत वेळेत मिळवून देण्यासाठी सज्ज राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. पशुवैद्यकीय विभागाला पशुधनाचे लसीकरण, संरक्षण आणि आवश्यकतेनुसार स्थलांतराचे नियोजन करण्याचे आदेश देण्यात आले.

पूरस्थिती किंवा रस्ते बंद झाल्यास पर्यायी मार्गांचा वापर करण्यासाठी राज्य परिवहन महामंडळाला पूर्वतयारी ठेवण्यास सांगण्यात आले असून वन विभागाला धोकादायक धबधब्यांजवळ सूचना फलक उभारणे तसेच राष्ट्रीय व जिल्हा मार्गांवरील वाहतुकीस अडथळा ठरणाऱ्या झाडांच्या फांद्या वेळेत छाटण्याची जबाबदारी सोपविण्यात आली आहे.

बैठकीत सर्व विभागांना आपापले नियंत्रण कक्ष कार्यान्वित ठेवण्याचे, संपर्क यंत्रणा सक्षम राखण्याचे आणि कोणतीही आपत्तीजन्य घटना घडताच तहसील कार्यालयाच्या नियंत्रण कक्षाला तत्काळ माहिती देण्याचे निर्देश देण्यात आले. महाबळेश्वरसारख्या अतिवृष्टीग्रस्त तालुक्यात विविध विभागांमधील समन्वय आणि तत्पर प्रतिसाद हीच आपत्ती व्यवस्थापनाची गुरुकिल्ली असून नागरिकांच्या जीवित व मालमत्तेचे संरक्षण हे सर्वोच्च प्राधान्य राहील, असा निर्धार यावेळी व्यक्त करण्यात आला.