आंबेनळी घाट मृत्यूचा सापळा ठरतोय का?; अर्धवट कामे, हटवलेले कठडे आणि प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे वाढला अपघातांचा धोका“जीव गेल्यानंतर मदत नव्हे, आधी सुरक्षितता द्या”; अनंत जाधव यांचा संतप्त सवाल, पावसाळ्यापूर्वी तातडीच्या उपाययोजनांची मागणी

आंबेनळी घाट मृत्यूचा सापळा ठरतोय का?; अर्धवट कामे, हटवलेले कठडे आणि प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे वाढला अपघातांचा धोका

“जीव गेल्यानंतर मदत नव्हे, आधी सुरक्षितता द्या”; अनंत जाधव यांचा संतप्त सवाल, पावसाळ्यापूर्वी तातडीच्या उपाययोजनांची मागणी

प्रतापगड प्रतिनिधी : 

महाबळेश्वर–पोलादपूर मार्गावरील ऐतिहासिक आणि अत्यंत महत्त्वाचा आंबेनळी घाट सध्या प्रवाशांसाठी धोकादायक ठरत असल्याची गंभीर बाब समोर आली आहे. घाटात सुरू असलेली रस्ता दुरुस्ती, रुंदीकरण आणि संरक्षक भिंतींची कामे संथ गतीने सुरू असल्याने तसेच अनेक ठिकाणी सुरक्षा कठडे काढूनही पर्यायी व्यवस्था न केल्यामुळे अपघातांचा धोका वाढल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे. नुकत्याच घडलेल्या भीषण स्कॉर्पिओ दुर्घटनेनंतर घाटाच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला असून प्रशासनाने तातडीने लक्ष घालण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे.

मुंबई येथील सामाजिक कार्यकर्ते अनंत शंकर जाधव यांनी प्रसारमाध्यमांना पाठविलेल्या निवेदनात आंबेनळी घाटातील वाढत्या धोकादायक परिस्थितीकडे लक्ष वेधले आहे. त्यांच्या मते, महाबळेश्वर–पोलादपूर मार्गावरील आंबेनळी घाटात वारंवार घडणाऱ्या अपघातांमुळे सर्वसामान्य नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून या मार्गावरून प्रवास करणे म्हणजे मृत्यूला आमंत्रण देण्यासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

रविवारी उघडकीस आलेल्या भीषण अपघातात स्कॉर्पिओ वाहन तब्बल ८०० ते १००० फूट खोल दरीत कोसळल्याने आठ तरुणांचा मृत्यू झाला. या दुर्घटनेनंतर बचाव पथकांना अनेक तास जीव धोक्यात घालून शोधमोहीम राबवावी लागली. काही मृतदेह दरीत दूरवर विखुरलेल्या अवस्थेत आढळून आल्याने दरीची खोली आणि परिसराची भीषणता पुन्हा एकदा समोर आली. या घटनेने संपूर्ण महाराष्ट्र हादरला असताना घाटातील सुरक्षाव्यवस्थेच्या त्रुटींवर गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

निवेदनात म्हटल्याप्रमाणे, घाटातील अनेक ठिकाणी रस्ता रुंदीकरण आणि संरक्षक भिंतींची कामे सुरू आहेत. मात्र या कामांदरम्यान अनेक भागांतील संरक्षण कठडे काढण्यात आले असून त्यांच्या जागी तात्पुरती सुरक्षाव्यवस्था करण्यात आलेली नाही. तीव्र वळणांवर रस्ता अरुंद झाल्याने समोरून येणाऱ्या वाहनांचा अंदाज येत नाही. काही ठिकाणी खोदकाम करून रस्ता उघडा ठेवण्यात आला आहे. कामासाठी वापरण्यात येणारी खडी, माती आणि बांधकाम साहित्य रस्त्यालगत साचून राहिल्याने वाहनचालकांना अडथळ्यांचा सामना करावा लागत आहे. विशेषतः दुचाकीस्वारांसाठी ही परिस्थिती अधिक धोकादायक ठरत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

आंबेनळी घाट हा कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्राला जोडणारा महत्त्वाचा मार्ग आहे. वर्षभर हजारो पर्यटक आणि स्थानिक नागरिक या मार्गाचा वापर करतात. आता पावसाळा तोंडावर आला असताना घाटातील अपूर्ण कामांमुळे नवीन संकट निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. घाट परिसरात मुसळधार पाऊस, घनदाट धुके आणि दरडी कोसळण्याच्या घटना नियमितपणे घडत असतात. अशा परिस्थितीत अर्धवट राहिलेल्या संरक्षक भिंती, अपूर्ण ड्रेनेज व्यवस्था आणि उघडी पडलेली खोदकामे वाहतुकीसाठी गंभीर धोका निर्माण करू शकतात.

तज्ज्ञांच्या मते, पावसाळ्यात रस्त्यावरील खडी आणि माती चिखलात रूपांतरित होत असल्याने वाहन घसरण्याचे प्रमाण वाढते. घाटातील तीव्र वळणांवर चालकाचे नियंत्रण सुटल्यास वाहन थेट दरीत जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. याशिवाय धुक्यामुळे दृश्यमानता कमी होत असल्याने रिफ्लेक्टर, सुरक्षा बॅरिकेड्स आणि इशारा फलक अत्यंत आवश्यक ठरतात. परंतु अनेक ठिकाणी अशा सुविधा अपुऱ्या असल्याची तक्रार स्थानिकांकडून केली जात आहे.

अनंत जाधव यांनी प्रशासनास काही महत्त्वाच्या उपाययोजनांच्याही सूचना केल्या आहेत. त्यामध्ये घाटातील खोल दरीलगत मजबूत ‘क्रॅश बॅरियर्स’ आणि सिमेंटच्या संरक्षक भिंती उभारणे, पावसाच्या पाण्याचा निचरा होण्यासाठी दर्जेदार गटारे व मोऱ्यांची व्यवस्था करणे, अर्धवट रस्ते तात्पुरत्या स्वरूपात समतल करणे, धोकादायक वळणांवर सौरऊर्जेवरील पथदिवे बसविणे, तसेच “पुढे काम सुरू आहे” आणि “रस्ता अरुंद आहे” अशा मोठ्या रेडियम फलकांची उभारणी करणे यांचा समावेश आहे.

विशेष म्हणजे, या विषयाकडे लक्ष वेधण्यासाठी आपण गेल्या दोन-तीन महिन्यांपासून विविध माध्यमांतून सातत्याने पाठपुरावा करत असल्याचा दावा जाधव यांनी केला आहे. मात्र संबंधित यंत्रणांकडून अपेक्षित प्रतिसाद मिळाला नसल्याची खंतही त्यांनी व्यक्त केली आहे.

“अपघात झाल्यानंतर मदत जाहीर करण्यापेक्षा अपघात होऊच नयेत यासाठी आधी उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. वेळेत रस्त्यांची दुरुस्ती, डागडुजी आणि सुरक्षाव्यवस्था उभारली तर अनेक निष्पाप जीव वाचू शकतात. अन्यथा मृतांच्या कुटुंबीयांच्या वेदनांना जबाबदार कोण?” असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.

दरम्यान, आंबेनळी घाटातील अलीकडील अपघातांची मालिका, पावसाळ्यापूर्वी सुरू असलेली अपूर्ण कामे आणि वाढता वाहतुकीचा ताण लक्षात घेता शासनाने विशेष आढावा बैठक घेऊन तातडीने उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी स्थानिक नागरिक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि प्रवासी वर्गातून होत आहे. आंबेनळी घाटातील सुरक्षिततेचा प्रश्न आता केवळ वाहतुकीचा विषय न राहता मानवी जीविताच्या संरक्षणाशी संबंधित गंभीर मुद्दा बनला आहे.