मृत्यूचा घाट: आंबेनळीच्या दरीने गिळले आठ तरुण जीव कोकण सहलीचा आनंद ठरला अखेरचा; ८०० फुटांच्या अंधाऱ्या दरीत विरली आठ कुटुंबांची स्वप्ने

मृत्यूचा घाट: आंबेनळीच्या दरीने गिळले आठ तरुण जीव

कोकण सहलीचा आनंद ठरला अखेरचा; ८०० फुटांच्या अंधाऱ्या दरीत विरली आठ कुटुंबांची स्वप्ने

प्रतापगड प्रतिनिधी, ता. २५ : 

सह्याद्रीच्या कुशीतील आंबेनळी घाट पुन्हा एकदा काळाचा साक्षीदार बनला. महाबळेश्वर–पोलादपूर मार्गावरील या अत्यंत दुर्गम आणि धोकादायक घाटात रविवारी मध्यरात्री एक भीषण दुर्घटना घडली आणि कोकणातील सहलीचा आनंद मनात साठवून घरी परतणाऱ्या आठ तरुणांचा दुर्दैवी अंत झाला. सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील आसगाव हे छोटेसे गाव या अपघाताने पूर्णतः शोकसागरात बुडाले असून संपूर्ण महाराष्ट्राला या वार्तेने हादरवून सोडले आहे.

सहल होती आनंदाची, परतणे झाले अशक्य

दापोली तालुक्यातील हर्णे समुद्रकिनारा हे या मित्रांच्या सहलीचे गंतव्य होते. आसगाव येथील १८ ते २५ वयोगटातील उमल्या वयाच्या या तरुणांनी शुक्रवारी उत्साहाने कोकणाची वाट धरली. दर्याच्या लाटांशी खेळत, निळ्याशार आकाशाखाली हर्णेच्या किनाऱ्यावर त्यांनी आनंदाचे क्षण साजरे केले. शनिवारी रात्री ते सर्वजण स्कॉर्पिओ वाहनातून (एमएच ११ डीएन २३४०) आपापल्या घराकडे परतीच्या प्रवासाला निघाले. आंबेनळी घाट पार करून सातारा गाठायचे होते — एक परिचित मार्ग, एक नेहमीचा प्रवास. परंतु नियतीने वेगळेच ठरवले होते.

मध्यरात्रीनंतर गाडी आंबेनळी घाट चढू लागली. पहाटे तीनच्या सुमारास अचानक सर्वांचे मोबाईल ‘नॉट रिचेबल’ झाले. सुरुवातीला कुटुंबीयांनी नेटवर्क नसेल असे समजून घेतले, परंतु तास उलटूनही संपर्क होईना. चिंतेचे रूपांतर भीतीत होऊ लागले आणि पहाटेच घरोघरी आक्रोश सुरू झाला. कुटुंबीयांनी तातडीने स्थानिक पोलीस ठाण्यांत बेपत्ता झाल्याची तक्रार दाखल केली.

मोबाईल लोकेशनने केला अपघाताचा उलगडा

पोलिसांनी तत्परतेने मोबाईल लोकेशन ट्रेसिंगला सुरुवात केली. रविवारी रात्री सुमारे नऊ वाजण्याच्या सुमारास आंबेनळी घाटातील दाभीळ टोका परिसरात एका मोबाईलचे अचूक लोकेशन मिळाले आणि सगळ्यांच्या पोटात गोळा आला. पोलीस, महसूल प्रशासन आणि बचाव पथके तातडीने घटनास्थळाकडे रवाना झाली. तेथे जे दृश्य समोर आले, ते अत्यंत विदारक होते. दाभीळ टोकाजवळून स्कॉर्पिओ तब्बल ८०० फूट खोल दरीत कोसळली होती. वाहनाचा अक्षरशः चक्काचूर झाला होता. आत असलेले सर्व आठ जण जागीच मृत्युमुखी पडले होते.

रात्रभर सुरू राहिली जीवघेणी शोधमोहीम

घटनेची माहिती मिळताच महाड विभागाचे उपविभागीय पोलीस अधिकारी शंकर काळे, पोलादपूरचे तहसीलदार कपिल घोरपडे, सहाय्यक पोलीस निरीक्षक आनंद रावडे यांच्यासह प्रशासनाचे वरिष्ठ अधिकारी घटनास्थळी दाखल झाले. महाबळेश्वर ट्रेकर्स, प्रतापगड सर्च अँड रेस्क्यू टीम, सह्याद्री ट्रेकर्स, पोलादपूरची स्थानिक बचाव पथके आणि महाड येथील सिस्केप संस्थेचे स्वयंसेवक मध्यरात्रीपासूनच दरीत उतरण्यास सज्ज झाले.

मात्र ही मोहीम सोपी नव्हती. ८०० फुटांची अमर्याद खोली, निसरड्या खडकाळ कड्या, घनदाट जंगल आणि रात्रीचा गडद अंधार या सगळ्यांशी झुंजत बचावकर्त्यांनी दुर्बिणी, दोरखंड व तांत्रिक उपकरणांच्या सहाय्याने दरीत उतरण्याचे प्रयत्न केले. अपघातात गाडीचा पूर्ण चक्काचूर झाला होता. सोमवारी सकाळपर्यंत केलेल्या अथक परिश्रमांनंतर दोन मृतदेह वर आणण्यात यश आले. मात्र उर्वरित मृतदेह अशा ठिकाणी अडकले होते, जिथे वरून थेट पोहोचणे शक्य नव्हते. त्यामुळे सावित्री नदीच्या खोऱ्यातून दाभीळ गावाच्या बाजूने दरीच्या तळाशी जाण्याचा पर्यायी मार्ग निवडण्यात आला. हा अत्यंत दुर्गम आणि जीवघेणा मार्ग धुंडाळत बचाव पथकांनी शेवटच्या क्षणापर्यंत आपले कर्तव्य बजावले.

आठ तरुण जीव — आठ उद्ध्वस्त कुटुंबे

या दुर्घटनेत बळी पडलेल्या तरुणांची नावे पुढीलप्रमाणे आहेत :

१) रितेश राजेंद्र लोखंडे (२२), आसगाव
२) सुहास जितेंद्र लोखंडे (२०), आसगाव
३) महेश अनिल पवार (२५), आसगाव
४) आदित्य अशोक साळुंखे (२१), आसगाव
५) करण आनंद शिंगटे (२१), मर्ढे
६) निखिल अभिमन्यू शिंगटे (२५), मर्ढे
७) संदीप अशोक काटकर (३७), खटाव (वाहनचालक)
८) अंश समीर चव्हाण (१९), बोरगाव, ता. चिपळूण, जि. रत्नागिरी

या आठही जणांचे सरासरी वय अवघे बावीस वर्षे होते. आयुष्याच्या उंबरठ्यावर उभ्या असलेल्या या कोवळ्या जिवांच्या अकाली जाण्याने त्यांच्या कुटुंबांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.

तोच घाट, तीच दरी — इतिहासाची क्रूर पुनरावृत्ती

या दुर्घटनेने एक जुनी जखम पुन्हा ताजी केली आहे. २८ जुलै २०१८ रोजी याच दाभीळ परिसरात डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाच्या कर्मचाऱ्यांची बस दरीत कोसळून ३१ जणांचा मृत्यू झाला होता. महाराष्ट्राला हादरवून टाकणाऱ्या त्या दुर्घटनेनंतर अनेक वर्षे उलटली, परंतु या घाटाचा धोका काही कमी झालेला दिसत नाही. अवघ्या काही आठवड्यांपूर्वीच याच घाटात एका दुचाकीस्वार जोडप्याचा अपघात होऊन दोघांनाही प्राण गमवावे लागले होते.

सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर

वारंवार घडणाऱ्या या अपघातांमुळे आंबेनळी घाटाची सुरक्षाव्यवस्था पुन्हा एकदा प्रश्नांच्या भोवऱ्यात सापडली आहे. अनेक ठिकाणी संरक्षण कठड्यांचा अभाव, अपुरे इशारा फलक, रात्री प्रकाशव्यवस्थेची कमतरता आणि अपघात झाल्यानंतर तत्काळ मदत पोहोचविण्यासाठी सक्षम यंत्रणेचा अभाव असल्याची भावना स्थानिक नागरिक व्यक्त करीत आहेत. या दुर्घटनेनंतर तरी संबंधित यंत्रणा जागी होऊन घाटातील सुरक्षाविषयक उपाययोजना प्रभावीपणे राबवतील का, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

मृतांच्या कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला असून आसगाव, मर्ढे, खटाव आणि बोरगाव या गावांमध्ये शोककळा पसरली आहे. सातारा जिल्ह्यासह संपूर्ण राज्यातून हळहळ व्यक्त होत असून आंबेनळी घाटातील सुरक्षाव्यवस्था अधिक सक्षम करण्यासाठी शासनाने तातडीने ठोस पावले उचलावीत, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.