संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांची ६४९वी जयंती ;

संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांची ६४९वी जयंती ; समता, मानवता व श्रमप्रतिष्ठेचा जागर 

१ फेब्रुवारी २०२६ रोजी संत शिरोमणी रोहिदास महाराज यांची ६४९वी जयंती संपूर्ण देशभरात, विशेषतः चर्मकार समाजात, मोठ्या श्रद्धा व उत्साहात साजरी होत आहे. ही जयंती केवळ धार्मिक उत्सव न राहता समाजाला समता, मानवता, स्वाभिमान आणि श्रमप्रतिष्ठेचा संदेश देणारा प्रेरणादिन ठरत आहे. जातभेद, अस्पृश्यता आणि अन्यायाविरुद्ध आयुष्यभर संघर्ष करणाऱ्या संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांनी आपल्या विचारांनी समाजाला माणुसकीचा खरा अर्थ समजावून सांगितला.

संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांचा जन्म उत्तर भारतातील काशी येथे झाल्याचे मानले जाते. पंधराव्या शतकातील या थोर संताने जन्माने चर्मकार समाजातील असूनही आपल्या कर्तृत्वाने आणि विचारांनी संपूर्ण समाजाला नवी दिशा दिली. श्रमावर आधारित जीवन जगत त्यांनी “श्रम हेच खरे ईश्वरपूजन आहे” हा विचार समाजमनात रुजवला. माणसाची ओळख जातीनं नव्हे तर त्याच्या कर्माने, चारित्र्याने आणि विचारांनी होते, हे त्यांनी ठामपणे मांडले. त्यांच्या वाणीतून समता, प्रेम, बंधुता आणि मानवतेचा संदेश सातत्याने प्रवाहित होत राहिला.

संत रोहिदास महाराजांनी मांडलेली “बेगमपुरा” ही संकल्पना आजही तितकीच प्रेरणादायी आहे. दुःख, भेदभाव, अन्याय, उच्च-नीच आणि जातभेद नसलेला समाज म्हणजे बेगमपुरा. सर्वांना समान हक्क, समान सन्मान आणि सुरक्षित जीवन मिळावे, हे त्यांचे स्वप्न होते. आजही सामाजिक विषमतेच्या पार्श्वभूमीवर हा विचार दीपस्तंभासारखा मार्ग दाखवतो.

चर्मकार समाजासाठी संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांचे योगदान अतुलनीय आहे. अनेक पिढ्यांपासून कष्टकरी व श्रमजीवी असलेल्या या समाजाला त्यांनी आत्मसन्मानाचे बळ दिले. “तुमचे काम लहान नाही, तुमचे श्रम पवित्र आहेत आणि तुमचा जन्म अभिमानास्पद आहे,” असा संदेश देत त्यांनी समाजातील न्यूनगंड दूर केला. पायात घालण्याच्या वस्तूंपासून ते विविध उपयोगी साधनांपर्यंत समाजाच्या गरजा पूर्ण करणाऱ्या चर्मकार समाजाच्या कामाचा सन्मान त्यांनी समाजासमोर मांडला. काम करणारा माणूस कधीच लहान नसतो, ही शिकवण त्यांनी कृतीतून दिली.

आज शिक्षण, उद्योग, व्यवसाय आणि समाजकार्यात पुढे येणाऱ्या चर्मकार समाजातील युवक-युवतींमध्ये संत रोहिदास महाराजांच्या विचारांचीच प्रेरणा दिसून येते. विशेषतः महिलांनी आत्मनिर्भर व्हावे, आपल्या श्रमाचा अभिमान बाळगावा आणि समाजउन्नतीसाठी ठाम उभे राहावे, हा विचार अधिक बळकट होत आहे. पारंपरिक व्यवसाय करताना त्यात कौशल्य, आधुनिकता आणि आत्मसन्मान जोडण्याची प्रेरणा या संतविचारातून मिळत आहे.

संत शिरोमणी रोहिदास महाराज हे केवळ संत नसून समाजाचे मार्गदर्शक, स्वाभिमानाचे प्रतीक आणि परिवर्तनाचे अधिष्ठान आहेत. त्यांचे नाव श्रद्धेसोबतच संघर्ष, धैर्य आणि सामाजिक न्यायाशी जोडलेले आहे. त्यांनी शिकवलेली भक्ती ही माणुसकीची असून माणुसकी हीच खरी पूजा आहे, ही भावना आजही समाजाला एकत्र बांधून ठेवते.

६४९व्या जयंतीनिमित्त समाजात विविध ठिकाणी अभिवादन, विचारप्रबोधन कार्यक्रम, सामाजिक उपक्रम राबवले जात असून जातभेद नष्ट करणे, श्रमाचा सन्मान करणे, शिक्षण वाढवणे आणि चर्मकार समाजाच्या सर्वांगीण उन्नतीसाठी एकत्र उभे राहण्याचा संकल्प व्यक्त केला जात आहे.

संत शिरोमणी रोहिदास महाराजांचे विचार आजच्या काळात अधिकच महत्त्वाचे ठरत असून समतेवर आधारित सशक्त आणि मानवतावादी समाजनिर्मितीसाठी ते सदैव मार्गदर्शक राहतील.

संत शिरोमणी रोहिदास महाराज की जय!