महाबळेश्वर–वाई–जावळी परिसरातून स्ट्रॉबेरी रोपे परराज्यात रवाना; आधुनिक शेतीने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात मोठी भर

महाबळेश्वर–वाई–जावळी परिसरातून स्ट्रॉबेरी रोपे परराज्यात रवाना; आधुनिक शेतीने शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात मोठी भर

जितेंद्र कारंडे,
प्रतापगड प्रतिनिधी

सातारा जिल्ह्याचा महाबळेश्वर, वाई आणि जावळी तालुका आज केवळ पर्यटनापुरता मर्यादित राहिलेला नसून, स्ट्रॉबेरी उत्पादन आणि रोप निर्मितीमध्ये देशपातळीवर अग्रस्थानी पोहोचला आहे. येथील शेतकरी पारंपरिक शेतीला छेद देत आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून आर्थिक आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने मोठी झेप घेत आहेत. सध्या या भागातील स्ट्रॉबेरीची रोपे हरियाणा, उत्तरप्रदेश, कर्नाटक, तेलंगणा आणि मैसूरसह विविध राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाठवली जात आहेत.

---

स्ट्रॉबेरी रोपांची देशभरात मागणी – शेतकऱ्यांना लाखोंचा फायदा

महाबळेश्वर परिसराचे थंड हवामान, सुपीक माती आणि अनुकूल वातावरण या भागाला स्ट्रॉबेरी लागवडीसाठी अद्वितीय बनवते. येथील शेतकरी मदर प्लांटपासून रोपांची निर्मिती करून प्रचंड उत्पन्न मिळवत आहेत.
स्थानिक शेतकरी तुषार शिवचरे सांगतात:

“एका एकरात सुमारे दोन ते अडीच लाख स्ट्रॉबेरीची रोपे तयार होतात. यावर्षी रोपांना प्रति रोप ८ ते १२ रुपये दर मिळत आहे. एका एकरातून साधारण २० ते २२ लाख रुपये नफा सहज मिळतो. बाहेरच्या राज्यांतून मोठ्या प्रमाणावर मागणी येत आहे.”

---

आयातीला पर्याय – देशी रोपनिर्मितीत मोठी प्रगती

पूर्वी स्ट्रॉबेरीची रोपे आयात करावी लागत होती. मात्र या वर्षी आयात कमी झाल्याने स्थानिक रोप उत्पादकांना मोठा फायदा झाला. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांनी रोपनिर्मितीकडे वळत नवीन आर्थिक दिशा शोधली आहे.

---

आंतरराष्ट्रीय दर्जाची रोपे – स्पेन, इटली येथून मदर प्लांट

वाई तालुक्यातील प्रवीण पवार सांगतात:

“आम्ही स्पेन आणि इटली येथून उच्च प्रतीचे ७,००० मदर प्लांट मागवले. या पावणेदाकर जमिनीतून आम्ही यावर्षी उत्कृष्ट दर्जाची स्ट्रॉबेरी रोपे तयार केली. प्रति रोप १० ते १२ रुपयांच्या दराने विक्री सुरू आहे. केवळ या क्षेत्रातून किमान ३० लाख रुपयांचे उत्पन्न अपेक्षित आहे.”

---

पावसाचा फटका नाही – गुणवत्तेमध्ये वाढ

या वर्षी मुसळधार पाऊस झाल्यानंतरही स्ट्रॉबेरी रोपांना मोठा फटका बसला नाही, उलट निसर्गाने साथ दिल्याने रोपांची गुणवत्ता वाढली आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रासोबतच परराज्यातील शेतकऱ्यांनीही महाबळेश्वर आणि वाई परिसरातील रोपांवर विश्वास दाखवला आहे.

---

१४ जातींची लागवड – आधुनिक शेतीचा नमुना

महाबळेश्वर–जावळी विभागात स्ट्रॉबेरीच्या १४ हून अधिक प्रगत जातींची लागवड केली जाते. योग्य तांत्रिक माहिती, शेतीतील नवोपक्रम, ऊतीसंवर्धन पद्धती आणि नियंत्रित रोपजतन पद्धतीमुळे या भागातील रोपे देशभर लोकप्रिय झाली आहेत.

---

आर्थिक समृद्धीकडे वाटचाल – शेतीतून स्वयंपूर्णता

रोप विक्रीबरोबरच या भागातील शेतकरी स्ट्रॉबेरी प्रक्रिया उद्योग, जॅम, स्क्वॅश, चॉकलेट आणि जेली निर्मितीतही सहभागी होत आहेत. शेतीपूरक व्यवसायातून रोजगारनिर्मितीला चालना मिळत असून तरुण पिढी पुन्हा शेतीकडे आकर्षित होत आहे.

---

प्रेरणादायी उदाहरण

महाबळेश्वरच्या शेतकऱ्यांनी सिद्ध केले आहे की–

“नवोन्मेषी विचार, परिश्रम आणि तंत्रज्ञान यांचा संगम झाला, तर शेतीही ‘सोने’ उगवते!”

---