विज्ञानगड” प्रकल्पावर तक्रारींचा गाजावाजा विकासाला ब्रेक की ब्लॅकमेलिंगचा खेळ? स्थानिक तरुण, व्यावसायिक आणि नागरिकांचा विकासाभिमुख प्रकल्पाला ठाम पाठिंबा

“विज्ञानगड” प्रकल्पावर तक्रारींचा गाजावाजा

विकासाला ब्रेक की ब्लॅकमेलिंगचा खेळ?

स्थानिक तरुण, व्यावसायिक आणि नागरिकांचा विकासाभिमुख प्रकल्पाला ठाम पाठिंबा

जितेंद्र कारंडे, 

प्रतापगड प्रतिनिधी :

महाबळेश्वर – तळदेव रस्त्यालगत मौजे कोट्रोशी हद्दीत उभारला जाणारा “विज्ञानगड” — विज्ञान, शिक्षण आणि पर्यटनाचा संगम साधणारा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प — सध्या तक्रारींमुळे चर्चेत आला आहे. हरित लवादाकडे दाखल झालेल्या तक्रारींनी प्रकल्पावर अनिश्चिततेचे सावट निर्माण केले असले, तरी स्थानिक तरुण, व्यापारी, व्यावसायिक आणि नागरिकांनी या तक्रारींकडे “विकासाला अडथळा आणणारा आणि ब्लॅकमेलिंगचा प्रयत्न” म्हणून पाहत ठाम विरोध नोंदविला आहे.

“विज्ञानगड” – विज्ञान, निसर्ग आणि पर्यटनाचा संगम

या प्रकल्पात तारांगण, दुर्बिण केंद्र, सौरऊर्जा प्रदर्शन, विज्ञान प्रयोगशाळा, केबल कार, नैसर्गिक पर्यटन केंद्र अशा अनेक सुविधा प्रस्तावित आहेत. शिक्षण, संशोधन आणि पर्यटनाचा संगम साधणारी ही योजना केवळ मनोरंजनापुरती मर्यादित नसून विद्यार्थ्यांसाठी प्रत्यक्ष विज्ञान अनुभव केंद्र ठरणार आहे.

स्थानिक शिक्षणतज्ज्ञांचे मत :

> “महाबळेश्वरला एक नवी शैक्षणिक आणि वैज्ञानिक ओळख मिळणार आहे. विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष प्रयोग, निरीक्षण आणि निसर्गाशी संवादाची संधी देणारा हा उपक्रम दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून उपयुक्त ठरेल.”

रोजगार आणि अर्थव्यवस्थेला बळ

स्थानिक आकडेवारीनुसार, १५० ते २०० युवकांना या प्रकल्पातून थेट-अप्रत्यक्ष रोजगार उपलब्ध होणार आहे. आधीच या परिसरात १०० हून अधिक कुटुंबे विविध पर्यटनसंबंधित सेवांवर उपजीविका करीत आहेत.

स्थानिक व्यावसायिकांचे मत :

> “महाबळेश्वरसारख्या पर्यटनस्थळावर नवनव्या संकल्पना आवश्यक आहेत. काही मंडळी अनावश्यक तक्रारी दाखल करून विकास रोखण्याचा प्रयत्न करत आहेत — हे स्थानिक अर्थव्यवस्थेला मारक ठरणारे आहे.”

तक्रारींच्या नावाखाली अडथळे?

तक्रारदाराने पर्यावरणीय उल्लंघनांचे आरोप हरित लवादाकडे सादर केले असले, तरी प्रशासनातील सूत्रांच्या मते —

> “तक्रारीतील अनेक मुद्दे केवळ अंदाजांवर आधारित आहेत. प्रकल्पासाठी आवश्यक सर्व परवानग्या, पर्यावरणीय मंजुरी आणि आराखडे योग्य प्रक्रियेने सादर करण्यात आले आहेत.”

प्रकल्प प्रशासनाची भूमिका :

> “बांधकाम पूर्णपणे पर्यावरणपूरक आहे. पर्जन्यजल साठवण, हरित पट्टा, सौरऊर्जा प्रणाली यांचा समावेश करण्यात आला आहे. हा व्यावसायिक नफा मिळविणारा उपक्रम नसून — ‘विज्ञान आणि निसर्गाचा संगम’ साधणारी लोकहितकारी योजना आहे.”

सुभाष कारंडे यांची स्पष्ट भूमिका — “दुसऱ्याचा रोजगार हिसकावण्याचा अधिकार नाही”

राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट) तालुकाध्यक्ष सुभाष कारंडे यांनी या प्रकरणावर तीव्र भूमिका मांडली. त्यांच्यासोबत

सुनील संकपाळ (तालुका सरचिटणीस), बाळासाहेब पवार (महाबळेश्वर शहराध्यक्ष), आशिष चोरगे (सातारा जिल्हा युवक उपाध्यक्ष), अमित जाधव (महाबळेश्वर तालुका युवक उपाध्यक्ष), अमोल काकडे (महाबळेश्वर शहर युवक अध्यक्ष), नयन वन्ने  आदी कार्यकर्त्यांनी एकत्र येऊन “विज्ञानगड” प्रकल्पाला जाहीर पाठिंबा दिला.

> “आपण स्वतः रोजगार निर्माण करत नाही, पण दुसऱ्याचा रोजगार हिसकावण्याचा अधिकार कुणालाही नाही. काही प्रवृत्ती तक्रारींच्या नावाखाली ब्लॅकमेलिंगचा खेळ खेळत आहेत — अशांवर कायदेशीर कारवाई करणे गरजेचे आहे,” असे सुभाष कारंडे म्हणाले.

सामाजिक कार्यात सातत्याने सक्रिय असलेले कारंडे हे विकासाभिमुख नेतृत्व म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या या भूमिकेला स्थानिक युवक, व्यापारी आणि नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला आहे.

“ब्लॅकमेलिंग प्रवृत्ती”चा वाढता त्रास — स्थानिक आणि बाहेरील व्यावसायिक त्रस्त

महाबळेश्वर तालुक्यात गेल्या काही वर्षांत विकासाच्या नावाखाली ब्लॅकमेलिंगची प्रवृत्ती रुजत असल्याचे स्थानिक व्यावसायिकांचे मत आहे. विकास प्रकल्प सुरू होताच तक्रारी, दबाव, आणि आर्थिक सौदेबाजीचा खेळ सुरू होतो, अशी वस्तुस्थिती अनेक ठिकाणी पाहायला मिळते.

या प्रवृत्तीचा फटका केवळ बाहेरील गुंतवणूकदारांनाच नाही तर स्थानिक छोटे-मोठे व्यवसायिकांनाही बसत आहे.

> “अशा दबावयुक्त वातावरणामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास कमी होतो आणि प्रगतीची गती मंदावते,” असे स्थानिक व्यापाऱ्यांनी सांगितले.

महाबळेश्वरच्या पर्यटनाला नवा आयाम

महाबळेश्वरमधील पारंपरिक पर्यटनात नव्या संकल्पनांची उणीव जाणवत होती. “विज्ञानगड” प्रकल्पामुळे शालेय सहली, विज्ञान प्रदर्शनं, पर्यावरण शिक्षण आणि पर्यटनाला नवा आयाम मिळणार आहे.

स्थानिक तरुणांच्या भावना :

> “हा प्रकल्प आमच्या पिढीला रोजगार, शिक्षण आणि सन्मानाने जगण्याची संधी देईल. काही व्यक्तींनी प्रसिद्धीसाठी किंवा दबावाखाली विकास रोखू नये.”

निष्कर्ष

“विज्ञानगड”वरील वाद हा केवळ एक प्रकल्प विरुद्ध तक्रारदार असा नाही, तर तो विकास, पारदर्शकता आणि समाजहित या तिन्हींच्या संघर्षाचे प्रतीक आहे.

पर्यावरणीय निकषांचा सन्मान राखत, स्थानिक हितसंबंध जोपासत प्रकल्प पुढे गेला — तर महाबळेश्वरला नव्या पर्यटन युगाची दिशा मिळेल, अशी सर्वसामान्यांची अपेक्षा आहे.

> “प्रगतीला नकार देणे म्हणजेच भविष्याला नकार.”

ही भावना आज महाबळेश्वरच्या प्रत्येक नागरिकाच्या मनात अधिक जोमाने उमटताना दिसते.