अभियान स्पर्धेत आघाडीसाठी महत्त्वाचे ११ गुण

अभियान स्पर्धेत आघाडीसाठी महत्त्वाचे ११ गुण

विजय जाधव 

 सातारा प्रतिनिधी 

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियानांतर्गत सुरू असलेल्या १०० दिवसांच्या ग्रामविकास स्पर्धेत सातारा जिल्ह्यातील ग्रामपंचायतींमध्ये उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या स्पर्धेत १०० गुणांच्या निकषावर मूल्यांकन होणार असून त्यातील ११ गुण सहज मिळवता येऊ शकतात. हे गुण मिळवण्यासाठी ग्रामपंचायतींनी योग्य नियोजनासह प्रत्यक्ष अंमलबजावणी केली तर अभियानात आघाडी घेणे सोपे होईल, असा विश्वास ग्रामस्थ व अधिकारीवर्गात व्यक्त केला जात आहे.

कर वसुली निर्णायक

या अभियानात मालमत्ता कर व थकबाकी कराची वसुली केल्यास ७ गुण निश्चित केले गेले आहेत. कर वसुली सुलभ करण्यासाठी यावर्षी ग्रामपंचायतींना क्यूआर कोड प्रणालीचा वापर करून ऑनलाईन भरणा करण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. गावातील नागरिकांनी याचा योग्य वापर करून कर भरणा वेळेत केल्यास ग्रामपंचायतींना आवश्यक गुण सहज मिळू शकतात.

लोकवर्गणीचे महत्त्व

ग्रामविकासात लोकांचा सहभाग महत्त्वाचा मानून लोकवर्गणीवर २ गुण दिले जाणार आहेत. यात किमान १ हजार लोकसंख्या असलेल्या गावाने २ लाख रुपये लोकवर्गणी जमा केल्यास १ गुण मिळणार आहे. त्याचबरोबर या निधीचा वापर करून लोकोपयोगी सुविधा उभारल्या गेल्यास आणखी १ गुण निश्चित आहे. त्यामुळे लोकवर्गणी ही ग्रामपंचायतींसाठी आघाडी मिळविण्याची महत्त्वाची गुरुकिल्ली ठरणार आहे.

पाणीपुरवठा आणि पथदिवे

अभियान काळात नळपाणी पुरवठा योजना आणि पथदिव्यांचे वीजबील नियमित भरणे आवश्यक आहे. ही थकबाकी शून्य ठेवल्यास १ गुण मिळणार आहे. तसेच, गावातील जास्तीत जास्त घरांना शाश्वत व शुद्ध नळपाणी पुरवठा करून त्याचा वापर सुनिश्चित केल्यास ग्रामपंचायतीला अजून १ गुण मिळू शकतो.

पाण्याचा ताळेबंद

काळाची गरज लक्षात घेऊन पाणी व्यवस्थापन व ताळेबंदावरही १ गुण दिला जाणार आहे. लोकसहभागातून पावसाचे मोजमाप, उपलब्ध पाणी आणि त्याचा वापर याचे योग्य नियोजन करून ग्रामपंचायतींनी ताळेबंद तयार करणे आवश्यक आहे. यासाठी गावात जनजागृती मोहीमा, शिवार फेऱ्या आणि जलसंधारण कामे करून पाण्याचा शास्त्रोक्त आराखडा तयार करावा लागेल. हा ताळेबंद सार्वजनिक ठिकाणी प्रसिद्ध केल्यास ग्रामपंचायतींना अतिरिक्त गुण मिळतील.

ग्रामपंचायतींमध्ये हालचाल

या अभियानाचा कालावधी १७ सप्टेंबर ते ३१ डिसेंबर असा आहे. या दरम्यान सातारा जिल्ह्यातील गावोगावी बैठका, नियोजन आणि अंमलबजावणीसाठी हालचाली सुरू झाल्या आहेत. गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी नागरिकांच्या सहभागाला प्रोत्साहन देत स्पर्धात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे.

निष्कर्ष

अभियानातील १०० गुणांच्या मुल्यांकनात कर वसुली, लोकवर्गणी, पाणीपुरवठा, वीजबील भरणा आणि पाण्याचा ताळेबंद या ११ निर्णायक गुणांवर ग्रामपंचायतींची आघाडी ठरणार आहे. हे गुण सहज मिळवता येत असल्याने विचाराबरोबरच कृती करून ग्रामपंचायतींनी पुढाकार घेतल्यास सातारा जिल्हा राज्यात आदर्श ठरू शकतो.