आंबेनळी घाटातील आंब्याची झाडं नामशेष होण्याच्या मार्गावर – पुनर्लागवडीची मागणी जोरात

आंबेनळी घाटातील आंब्याची झाडं नामशेष होण्याच्या मार्गावर – पुनर्लागवडीची मागणी जोरात

जितेंद्र करंडे

 प्रतापगड प्रतिनिधी :
सह्याद्रीच्या डोंगररांगा, हिरवाई आणि जैवविविधतेने नटलेला आंबेनळी घाट हे कोकण व देशाला जोडणारे एक महत्त्वाचे प्रवेशद्वार आहे. परंतु या घाटाचे वैशिष्ट्य मानली जाणारी आंब्याची झाडे आता हळूहळू नामशेष होताना दिसत आहेत.

ब्रिटिश काळातील अधिकारी फिटस गेरल्ड यांनी महाबळेश्वर ते पोलादपूर दरम्यान सुमारे 45 किलोमीटर लांबीचा घाटरस्ता उभारला. वळणावळणावर आंब्याची दाट झाडे पाहायला मिळत असल्याने या घाटाला पुढे आंबेनळी घाट असे नाव मिळाले. या झाडांच्या सावलीतून प्रवास करण्याचा अनुभव घाटात फिरणाऱ्या प्रवाशांसाठी एक वेगळीच ओढ निर्माण करणारा होता.

मात्र, गेल्या काही दशकांत परिस्थितीत मोठे बदल झाले. दरडी कोसळणे, रस्त्याच्या रुंदीकरणाची कामे, नैसर्गिक आपत्ती आणि सततच्या मानवी हस्तक्षेपामुळे आंब्याची झाडे एकेक करून नाहीशी होऊ लागली. आज परिस्थिती अशी आहे की घाटाच्या वळणावळणावर मोजकीच झाडे उरली आहेत.

सध्या महाराष्ट्र राज्य रस्ता विकास महामंडळाकडून घाटाच्या रुंदीकरणाची मोठ्या प्रमाणावर कामे सुरू आहेत. या कामांदरम्यान अजूनही काही झाडांची तोड अपरिहार्य ठरत आहे. जैवविविधतेने समृद्ध असलेल्या पश्चिम घाटातील हा मार्ग पर्यावरणीय दृष्ट्या संवेदनशील असल्याने स्थानिक ग्रामस्थ, पर्यावरणप्रेमी व सामाजिक कार्यकर्त्यांमध्ये चिंता व्यक्त होत आहे.

घाटातील आंब्याची झाडे केवळ रस्त्याची शोभा वाढवत नव्हती, तर तेथील वातावरणाला नैसर्गिक समतोल देण्याचे काम करत होती. त्यामुळे "या घाटामध्ये पुन्हा आंब्याची झाडे पाहायला मिळतील का?" हा प्रश्न आता सर्वांसमोर उभा आहे. स्थानिक नागरिक प्रशासनाला विनंती करत आहेत की रुंदीकरणाच्या कामासोबतच आंब्याची मोठ्या प्रमाणावर पुनर्लागवड करण्यात यावी.

याबाबत ग्रामस्थांचा ठाम आग्रह आहे की –

  • घाटाच्या दोन्ही कडेला नव्याने आंब्याची लागवड करावी.
  • झाडांचे संगोपन करण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा उभारावी.
  • पर्यावरणपूरक विकासास प्राधान्य द्यावे.

आंबेनळी घाट हा कोकण-देश यांना जोडणारा प्राचीन व ऐतिहासिक मार्ग असून, त्याची ओळख टिकवण्यासाठी आंब्याच्या झाडांची पुनर्लागवड ही काळाची गरज आहे, असे स्थानिकांनी स्पष्ट केले आहे.

घाटाची गाथा सांगणारी आंब्याची झाडे पुन्हा फुलतील का? हे प्रशासनाच्या पर्यावरणपूरक दृष्टिकोनावर अवलंबून राहिले आहे.


Comments

Post a Comment

Maz_Gav_Mazi_Batmi_Mahabaleshwar

💬 Join Our WhatsApp Group

Maz_Gav_Mazi_Batmi_Mahabaleshwar

📘 Follow us on Facebook

Slider

AI for All

AI for All
AI आता अवघड नाही – प्रत्येकासाठी सोपं पुस्तक!

Most Popular

आंबेनळी घाटात पहाटे भीषण अपघात; ३००–४०० फूट दरीत कोसळलेल्या कारमधील प्रवाशांचे थरारक बचावकार्य

Image
आंबेनळी घाटात पहाटे भीषण अपघात; ३००–४०० फूट दरीत कोसळलेल्या कारमधील प्रवाशांचे थरारक बचावकार्य प्रतापगड प्रतिनिधी :  पोलादपूर तालुक्यातील आंबेनळी घाटातील बावली टोक–चिरेखिंड परिसरात गुरुवारी (दि. १२) पहाटे भीषण अपघात घडला. मुंबईहून आपल्या गावी परत येत असताना वॅग्नर कार सुमारे ३०० ते ४०० फूट खोल दरीत कोसळल्याची घटना सकाळी सुमारे ५.३० वाजण्याच्या सुमारास घडली. या घटनेनंतर परिसरात एकच खळबळ उडाली असून प्रतापगड सर्च अँड रेस्क्यू टीम, महाबळेश्वर ट्रेकर्स, स्थानिक ग्रामस्थ आणि पोलादपूर पोलिसांच्या मदतीने अत्यंत धाडसी पद्धतीने बचावकार्य राबवण्यात आले. मिळालेल्या माहितीनुसार, सातारा जिल्ह्यातील लाखवड गावचे काही ग्रामस्थ मुंबईहून आपल्या गावी येत होते. पहाटेच्या सुमारास आंबेनळी घाटातील बावली टोक–चिरेखिंड दरम्यान वाहनाचा ताबा सुटल्याने वॅग्नर कार रस्त्याच्या कडेला जाऊन खोल दरीत कोसळली. घाटातील हा भाग अत्यंत धोकादायक असल्याने अपघातानंतर वाहन थेट सुमारे ३०० ते ४०० फूट खोल दरीत जाऊन अडकले. पहाटेच्या शांत वातावरणात झालेल्या या अपघातामुळे स्थानिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्...
Read more

माचूतर येथे भीषण अपघात : एसटी–दुचाकीची समोरासमोर धडक; मोबाईल व्यावसायिक नरेश भोंडेकर यांचा जागीच मृत्यू

Image
माचूतर येथे भीषण अपघात : एसटी–दुचाकीची समोरासमोर धडक; मोबाईल व्यावसायिक नरेश भोंडेकर यांचा जागीच मृत्यू महाबळेश्वर, प्रतिनिधी :  महाबळेश्वर–मेढा मुख्य रस्त्यावर माचूतर गावाच्या हद्दीत शनिवारी दुपारी झालेल्या भीषण अपघातात दुचाकीस्वाराचा जागीच मृत्यू झाला. महाबळेश्वरहून साताऱ्याकडे जाणाऱ्या राज्य परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) बस आणि समोरून येणाऱ्या दुचाकीची समोरासमोर जोरदार धडक झाल्याने हा दुर्दैवी अपघात घडला. या घटनेमुळे परिसरात काही काळ तणावाचे वातावरण निर्माण झाले असून महाबळेश्वर शहरासह टेकवली गावावर शोककळा पसरली आहे. पोलिसांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, महाबळेश्वरपासून सुमारे सहा किलोमीटर अंतरावरील माचूतर गावाच्या हद्दीत शनिवारी दुपारी सुमारे १२ वाजण्याच्या सुमारास हा अपघात झाला. महाबळेश्वरहून साताऱ्याकडे निघालेली राजमाता जिजाऊ एसटी बस (क्र. एमएच १४ एनई ४२२५) आणि महाबळेश्वरच्या दिशेने येणारी दुचाकी (क्र. एमएच ११ एव्ही २०८८) यांची समोरासमोर भीषण धडक झाली. या अपघातात नरेश रमेश भोंडेकर (वय ४५, रा. टेकवली, ता. महाबळेश्वर) यांचा जागीच मृत्यू झाला. धडक इतकी भ...
Read more

महाबळेश्वर–पाचगणी बंदचा सरकारवर परिणाम; मंत्रालयात उच्चस्तरीय बैठक, सुरूर–पोलादपूर रस्ता ३० एप्रिलपूर्वी पूर्ण करण्याचे आश्वासनl

Image
महाबळेश्वर–पाचगणी बंदचा सरकारवर परिणाम; मंत्रालयात उच्चस्तरीय बैठक, सुरूर–पोलादपूर रस्ता ३० एप्रिलपूर्वी पूर्ण करण्याचे आश्वासन ✍️मिलिंद काळे महाबळेश्वर प्रतिनिधी:  महाबळेश्वर–पाचगणी येथे नागरिकांनी पुकारलेल्या बंदच्या पार्श्वभूमीवर सुरूर–पोलादपूर राष्ट्रीय महामार्गावरील रखडलेली कामे आणि रस्त्याची अत्यंत खराब झालेली अवस्था याबाबत आज मंत्रालयात उच्चस्तरीय बैठक पार पडली. सार्वजनिक बांधकाम मंत्री Shivendraraje Bhosale आणि मदत व पुनर्वसन मंत्री Makarand Patil यांच्या प्रमुख उपस्थितीत झालेल्या या बैठकीत रस्त्याच्या कामांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. सुरूर–पोलादपूर हा मार्ग राज्यातील अत्यंत महत्त्वाच्या पर्यटन मार्गांपैकी एक असून या मार्गावरून दररोज हजारो पर्यटक तसेच स्थानिक नागरिक प्रवास करतात. मात्र गेल्या काही महिन्यांपासून रस्त्याची अवस्था अत्यंत बिकट झाल्याने वाहनचालकांना मोठा त्रास सहन करावा लागत आहे. अनेक ठिकाणी मोठमोठे खड्डे पडले असून काही ठिकाणी कामे अर्धवट अवस्थेत असल्याने वाहतुकीस अडथळे निर्माण होत आहेत. या समस्यांमुळे महाबळेश्वर–पाचगणी परिसरातील नागरिकांमध्ये त...
Read more